Εντελέχεια

Το τέλος, η ολοκλήρωση, η τελειοποίηση κάθε όντος είναι η θεμελιακή αρχή της αριστοτελικής φιλοσοφίας.

 

Τέλειο είναι αυτό που δεν του λείπει τίποτα, το ολοκληρωμένο, που κάνει περιττή την παραπέρα αναζήτηση ενός άλλου σκοπού ή μιας άλλης κατάστασης. Σύμφωνα λοιπόν με τη φιλοσοφική σκέψη του Αριστοτέλη, όλες οι ενέργειες των ανθρώπων αποτελούν ένα σύνολο τελών, που έχουν ως στόχο ένα υψηλότερο τέλος που είναι το « άριστον» και ταυτίζεται με την ευδαιμονία. Η ευδαιμονία συνδέεται με την ευτυχία. Η αρχή αυτή, κατά την οποία η πράξη έχει εκπληρωθεί ονομάζεται από το φιλόσοφο Εντελέχεια. Κάθε ον, κατά τον Αριστοτέλη φτάνει στην τελειότητα που απαιτεί η φύση του και τότε από « εν δυνάμει ον» γίνεται « εν ενεργεία ον».

 

Η εντελέχεια έχει δύο σημασίες : είναι η γνώση ή η άσκηση της γνώσης. Η ψυχή είναι εντελέχεια όπως η γνώση , γιατί όσο υπάρχει η ψυχή υπάρχει και ύπνος και εγρήγορση και η εγρήγορση είναι ανάλογη με την άσκηση της γνώσης, ενώ ο ύπνος με τη κατοχή της χωρίς την άσκηση.

 

Δεν πρέπει να ερευνούμε εάν η ψυχή και το σώμα είναι ένα πράγμα , όπως δεν το κάνουμε για το κερί και το αποτύπωμα , ούτε γενικά για την ύλη κάθε πράγματος. Αν το μάτι ήταν ζώο, ψυχή του θα ήταν η όραση. Το μάτι είναι η ύλη της όρασης και όταν η όραση λείψει δεν είναι πια μάτι, παρά μόνο με το όνομα.

 

Αυτό που έχει τη δυνατότητα να ζήσει δεν είναι το σώμα που έχει χάσει τη ψυχή , αλλά εκείνο που την έχει.

 

Περί Ψυχής «Αριστοτέλης»

• 
  

Anastasia Vasilopoulou